عمومی

مسجد شیخ لطف‌الله سرطان دارد/ بعد گنبد نوبت محراب است – خبرگزاری آنلاین | اخبار ایران و جهان

خبرگزاری آنلاین ، گروه استان ها – یزدان روحانی: اواخر آبان ماه سال 1388 عملیات مرمت اولین شکاف گنبد مسجد شیخ لطف الله به پایان رسید و اولین چیزی که توجه همگان را به خود جلب کرد تغییر رنگ آشکار و عجیب بود. این کرک نسبت به کرک های قبلی این تغییر رنگ با اظهار نظر مهدی حجت، موسس سازمان میراث فرهنگی کشور و رئیس کمیته ملی ایکوموس هرکس در همان روزها برای سخنرانی به دانشگاه هنر اصفهان آمده بود، حسابی حاشیه ای می شد.

حجت در آن سخنرانی در جمله ای کوتاه گفت: گنبد مسجد شیخ لطف الله به نام مرمت تخریب شد، رنگ کاشی ها تغییر کرد و لچکی “این مناسب نیست.” این اظهار نظر سرآغاز چندین حاشیه بر مرمت این گنبد بود، حواشی که به نظر می رسید ? منتقدان از مدافعان ترمیم سنگین ترند. مرمت توسط رحمت الله رضایت، استاد و پیشکسوت معماری سنتی انجام شد، البته فرزندش مهدی رضایت با اداره کل میراث فرهنگی به عنوان پیمانکار اصلی قرارداد بسته بود.

با وجود حواشی مرمت شکاف اول گنبد و سوالات و ابهامات فراوان، اداره کل میراث فرهنگی استان اصفهان و پایگاه جهانی نقش جهان نیز با استاد رضایت و فرزندش برای مرمت شکاف دوم همکاری کردند. گنبد . . دومین داربست ترکیه در دسامبر 2009 ظاهر شد و کار مرمت در بهار سال بعد آغاز شد.

اما در شهریور ماه امسال رحمت الله رضایت بر اثر بیماری کووید 19 درگذشت و این حادثه باعث شد روند مرمت گنبد مختل شود. در این مدت درباره ادامه روند مرمت گنبد مسجد شیخ لطف الله بحث ها و اظهارنظرهای مختلفی صورت گرفت. اما شاید مهمترین آنها مربوط به استاد محمد حسین باشد ? وی در گفت و گو با رسانه ها از پیشنهاد اداره میراث فرهنگی استان برای مرمت گنبد مسجد شیخ لطف الله گفت.

مسجد شیخ لطف الله سرطان دارد/ پس گنبد طاق محراب است

استاد مقزی و تاریخچه گنبد نیمه کاره

این استاد کاشی سنتی و از پیشکسوتان این عرصه در گفتگو با خبرنگار آنلاین در این باره می گوید: شخصاً هیچ گاه تمایلی به همکاری با سازمان میراث فرهنگی نداشتم، زیرا من و پدرم سابقه کار خوبی در این سازمان نداشتیم. من سال‌هاست که با این سازمان کار نکرده‌ام، حتی وقتی حاشیه‌های مرمت اولین شکاف گنبد شیخ لطف‌الله بالا گرفته است، با خودم گفتم کاری ندارم، نه کارشناس میراث فرهنگی هستم و نه کارشناس. ناظر، و خود مهندسان و ناظران بسیاری هستند.

محمد حسین ? وی ادامه می دهد: حدود یک ماه پیش آقای اسدالله شاهمیوایی که از اعضای اتحادیه صنایع دستی اصفهان است، پیش من آمد و گفت: برویم میراث، ابتدا فکر کردم می خواهند مرا به اداره صنایع دستی ببرند. اما ناگهان از اتاق ناصر طاهری، معاون.» میراث فرهنگی بازدیدی از اداره کل میراث فرهنگی اصفهان داشتیم که در آنجا بحث گنبد مسجد شیخ لطف الله مطرح شد و از من خواستند در این پروژه به فرزند آقای رضایت کمک کنم.

وی می افزاید: آقای رحمت الله رضایت از بناهای درجه یک اصفهان بودند، اما کاشی کار نبودند و اکنون به نظر می رسد فرزندش کار تعمیر گنبد را بر عهده دارد. در آن جلسه نه برای اداره میراث فرهنگی و نه برای مادی، بلکه به خاطر شور و شوق مسجد شیخ لطف الله پذیرفتم. بعد از آن جلسه خبری از مسئولان اداره کل میراث فرهنگی استان نبود تا اینکه چند روز پیش با من تماس گرفتند که می خواهیم با شما قرارداد ببندیم. دو روز پیش به من زنگ زدند که بیایم به زیارت مسجد شیخ لطف الله، گفتم نمی شود، می خواهی من را بالای گنبد بگذاری، من معایب را می گویم، اما جایی برای کار ندارم.

مسجد شیخ لطف الله سرطان دارد/ پس گنبد طاق محراب است

محمدحسین مقضی

مرمت کننده خودش را نابود کرد

«اما قبول کردم و دیروز به بازدید از گنبد رفتم که آقایان رضایت پیمانکار مرمت گنبد، حسینی از اداره کل و فریبا خطابخش مدیر پایگاه جهانی نقش جهان نیز در آنجا بودند. استاد کاشیکار گفت. ابتدا به دیدن کارگاه رفتم و متوجه شدم که این ترمیم با این روش کار او را از بین برده است. تعدادی کاشی هم به ما نشان دادند و گفتند اینها کاشی های قدیمی هستند که در محل کار بودند و الان برای مرمت پایین آورده شده اند، اما من تعدادی را برداشتم و دیدم ماشین تراش خورده است و کاشی ها نو هستند، زیرا زمانی که گنبد مرمت شد، آنجا بود. بدون برش کاشی

? می گوید: بعد رفتیم پشت در، چند اشتباه بود که به آقای حسینی نشان دادم و گفتم. آنجا از من خواستند بروم بالای داربست و روند کار را ببینم، اما گفتم داربست را از قسمتی که در آن ساخته شده برداشته اید، من باید بروم و ببینم؟ حتی اگر در هیچ کجای این کار نباشند و دلیلی برای بالا رفتن از داربست وجود نداشته باشد. اگر قراردادی با من نوشته شود و قرار باشد آقای رضایت را نظارت و کمک کنم، می روم بالای داربست.

این معمار اگر نمی شد مرمت را به صورت محلی انجام داد و کل ترک را پایین نیاورد، توضیح می دهد: در نهایت تصمیم گرفتند ترک را پایین بیاورند و تعمیر کنند، اما در این راه باید کاری انجام می شد که انجام نداده بودند. و باید انجام می شد، تا اصلاح شود. برخی کارها کاملاً بدون اصول انجام شده است و باید متوقف شود. آنها باید متوقف شوند و اصولاً این کار را انجام دهند، اما اگر بخواهند با همین روند پیش بروند، آینده گنبد مشخص نیست، حتی نمی توان مطمئن بود که ترک ها در جای مناسب هستند.

مسجد شیخ لطف الله سرطان دارد/ پس گنبد طاق محراب است

گنبد تنها مشکل مسجد شیخ لطف الله نیست و این بنا سرطان دارد

وی گفت: پس از این مسافت درب مسجد شیخ لطف الله را زدم و خاطرات 30 سال پیش که به همراه پدرم در این مسجد مشغول مرمت و بازسازی بودم، برایم زنده شد. این مسجد کاملا بی تفاوت ماند، مسجد شیخ لطف الله سرطان عجیبی دارد. مشکل فقط گنبد مسجد شیخ لطف الله نیست، محراب مسجد شیخ لطف الله که در دنیا بی نظیر است از وسط شکسته شد. آجرهای دیوارهای اطراف مسجد را خیس کردند و مقداری هم انداختند. مسئولان استان نسبت به استاندار، شهردار و میراث فرهنگی بی تفاوت هستند. پایه های مسجد شیخ لطف الله از ریشه تخریب شده است. گنبد شاید کوچکترین مشکل مسجد شیخ لطف الله باشد و باید به آن رسیدگی شود.

این معمار ادامه می دهد: شاید باید چند سال دیگر منتظر ماند تا تراکتوری پای این بنا گذاشته شود و همه آن را خراب کند و شهرداری هم متراکم کند و از آن عبور کند. ما ایرانی ها مسجد شیخ لطف الله را می سازیم که در دنیا همتا ندارد، مگر می شود نسبت به این مسجد اینقدر بی تفاوت و بی توجه بود؟ در حال حاضر من نگران این هستم که این افراد از بالای گنبد کاری برای آسیب رساندن به پایین انجام ندهند.

? می گوید: خوب و بد را نمی دانم، اما یکی به من گفت که طبقه پایین مسجد شیخ لطف الله کاشی کاری شده و در آنجا بتون استفاده شده است؛ اما در آنجا از مسجد شیخ لطف الله استفاده می شود. اگر این درست باشد خودش عامل تخریب است چون بتن اجازه خروج رطوبت را نمی دهد و به تپه ها رطوبت می دهد. معلوم نیست اگر رطوبت هوا بالا برود چه اتفاقی می افتد.