فرهنگ و هنر

استاد طیاب مستندسازی پژوهش‌بنیان بود

بهمن نامورمطلق رئیس فرهنگستان هنر در مراسم بزرگداشت استاد طیاب و کشف خاطرات استاد طیاب مضامین مناسب، روش شناسی علمی، شجاعت، مهارت، شایستگی و حرفه ای بودن را از ویژگی های طیاب دانست و معرفی کرد. به عنوان بنیانگذار اسناد تحقیق.

به گزارش گیلونا، خاطرات منوچهر طیاب، از اعضای جاودانه این فرهنگستان، شامگاه سه شنبه 9 دی ماه 1400 همزمان با بزرگداشت این هنرمند فقید در اتاق ایران ارائه شد. این مراسم که با اجرای شهرام درخشان، سخنران و کارگردان اجرا شد، با مستندی از استاد طیاب آغاز شد. اولین سخنران این مراسم بهمن نامورمطلق رئیس فرهنگستان هنر بود که درباره استاد طیاب گفت: معنای فرهنگستان هنر را اعضای دائمی آن مانند استاد طیاب تعریف می کنند.

وی در ادامه سخنان خود به ویژگی های این هنرمند فقید پرداخت و اظهار داشت: یکی از ویژگی های استاد طیاب مضمون مناسب است. موضوع طیب «ایران» بود و آن را از ویژگی های سبک خود قرار داد.

رئیس فرهنگستان هنر به یکی دیگر از ویژگی های استاد طیاب اشاره کرد و گفت: ایشان دارای تجربه جهانی بودند و تحصیلات و تجربیات خود را در چند کشور کسب کرده بودند و در کار خود حرفه ای محسوب می شدند. او همچنین دارای شخصیت چند هنری بود و تحصیلاتش در رشته های معماری و سینما بود و با موسیقی نیز آشنایی زیادی داشت.

نامورمطلق با تاکید بر نگرانی طیب خاطرنشان کرد: طیب به دنبال مشکلاتی بود که تهدید شده بود. او به بیابان ها، آبادی ها، واحه ها و امثال اینها می پرداخت که احساس می کرد هویتش در خطر یا در تردید است و نمونه هایی از کارهایش در خلیج فارس و زاگرس به چشم می خورد.

وی به آثار طیب پرداخت و در این باره گفت: طیب به دلیل علاقه و تحصیلاتش ابتدا در آثارش به سمت معماری رفت اما رفته رفته به مناطق رفت و دید خود را وسعت بخشید. ایشان کارهای بسیار ارزنده ای در زمینه نقد و آفرینش انجام داده اند و در آنها مضامین «فلسفه جغرافیایی» و «نقد جغرافیایی» را به وضوح می بینید که از سکونت به فضا گذر کرده و به نمایش گذاشته اند.

پروفسور طیاب بنیانگذار پژوهش های اسنادی بود

رئیس فرهنگستان هنر به روش شناسی آثار طیب پرداخت و گفت: طیب مستندساز پژوهشی بود و مکاتب را می شناخت و کار می کرد که خیلی ها آرزوی آن را داشتند. او متمرکز و حرفه ای بود و هر روز به دنبال شغل جدید نمی گشت، حتی اگر در فیلم های بلند موفق بود. در ذات او بود که به دنبال فرهنگ باشکوهی بود و از این که چنین فرهنگی از بین می رفت بسیار ناراحت بود.

بهمن نامورمطلق در ادامه سخنان خود طیب را سندی از نویسنده ای دانست که دارای اراده، جدیت، شجاعت و پشتکار بوده و محبوبیت طیب را از ویژگی های بارز آن می داند.

شخصیت واقعی استاد طیاب را در مستندهای او می توان یافت

قاسم خان دبیر علمی این جشن سخنران دیگر این مراسم بود. وی ابتدا به خاطرات منوچهر طیاب اشاره کرد و گفت: البته همه ابعاد وجودی این استاد فقید در این خاطره نشان داده نشده است، اما سعی شده مطالبی از دوستان و آشنایان به دست آوریم تا برای آیندگان باقی بماند.

وی درباره آن ادامه داد: شخصیت واقعی استاد طیاب را باید در میان مستندهای او جست وجو کرد که هر کدام حرف های خاص خود را دارند و دیدگاه طیب را در موضوعات مختلف نشان می دهند.

دبیر علمی این جشن به تماشای آثار استاد طیاب پرداخت و گفت: ایشان در فیلم «کویر» به دل سرزمین خود رفتند و دیدگاه مردم را نسبت به ایران و زندگی معنوی نشان دادند. یا «ریتم» شاید تنها فیلمی باشد که حسین تهرانی را به بهترین نحو می شناسد و می شناسد.

طیب از سرزمین خود آگاه شده بود

سید محمد بهشتی عضو دائم فرهنگستان هنر سومین سخنران این نشست بود که سینمای مستند را شریف ترین و فرهیخته ترین بخش سینما دانست و گفت: در نتیجه کمتر به افرادی که کار کرده اند هجمه شده است. در این زمینه. طیاب مال این است

بخشی از سینما بود.

رئیس گروه معماری فرهنگستان هنر در ادامه سخنان خود گفت: نکته دیگر این است که همه افرادی که در سینمای مستند فعالیت می کنند متعلق به این سینما نیستند و گاهی در نتیجه به این سینما می آیند. کم نیستند کسانی که به سینمای مستند می پردازند و آن را رها نمی کنند. طیب یکی از همین سینماگران بود.

وی ادامه داد: نکته بعدی این است که تعداد افراد در عرصه سینمای مستند زیاد نیست و در این میان افرادی هستند که به شهرت و شهرت می رسند; طیب یکی از این کارگردانان بود و با ایران دوست بسیار صمیمی بود. وابستگی عمیق او به ایران مشهور و مثال زدنی است. او از آن دسته ایرانیانی بود که سرزمین خود را می شناسند و به همان اندازه که سرزمین خود را می شناسند دوست دارند. خیلی ها هستند که در روی زمین تحصیلاتشان از مرحوم طیب بیشتر است، اما از مرحوم طیب بیشتر نمی دانند. فیلم های او گواهی بر غیرت او به این سرزمین است و این یکی از ویژگی های برجسته ای است که من از او می شناسم.

پروفسور طیاب بنیانگذار پژوهش های اسنادی بود

طیب به فضاهایی پرداخت که دیگر وجود ندارند

سخنران بعدی این مراسم محمدرضا اصلانی بود که با ابراز تاسف و تاثر از دست دادن دو تن از دوستانش طیب و سینایی گفت: رابطه من با طیب یک رابطه رسمی و رسمی نبود. ما با هم زندگی کردیم و در سفرهایی که با هم داشتیم خودمان را دیدیم. مکان های زیادی را برای ملاقات پیشنهاد دادیم و با هم قدم زدیم. سفر ما یک سفر مکاشفه بود، البته، یک مکاشفه برای کشف مجدد خودمان.

وی ادامه داد: ما به دنبال مفقود شدن خود بودیم و در دهه چهارم قرن گذشته این مشکل برای ما یک مسئله ملی محسوب می شد. این یک سؤال داخلی بود که در برابر نهادهای قدرت قرار داشت و به عنوان راه اندازی ما به جهان تلقی می شد. ما به دنبال نقش خود و این بودیم که در دنیا چگونه هستیم. هر تکه آجر و شیئی که در دل کویر و سفر پیدا می‌کردیم برایمان معنایی داشت و در سفر، یافتن نام، نقشه، آجر، طاق، هر کدام پیامی به ما می‌داد و ما را وارد انسانیت تاریخ می‌کرد. طیب به من شور و جسارت داد.

اصلانی درباره آثار طیب گفت: فضاهایی بودند که دیگر وجود ندارند. آنها حتی اهل آن فضاها هم نیستند. دارای فضاهایی است که در آن نیت ها حذف شده و یک تصویر روشن و درخشان باقی می ماند.

اگر بخواهیم ملتی را بشناسیم باید به موفقیت های آن نگاه کنیم

احمد ضابطی جهرمی دیگر سخنران این مراسم بود که در ابتدای سخنان خود گفت: می توانم در مورد این استاد گرانقدر زیاد صحبت کنم، اما ادای احترام به شخصیت منوچهر طیاب همان طور که در شخصیت اوست زمان کافی می برد. کار کنید.” اگر منوچهر طیب را می ستاییم و دوست داریم، به خاطر محصول فکر و ذوق اوست. در واقع نقشی که برای ما باقی مانده مهم است. پروفسور طیاب در میان فرهیختگان، اندیشمندان، اندیشمندان و پژوهشگران به ویژه در مقوله وسیع و عمیق ایران شناسی محبوبیت داشت و اتفاقاً جای او اینجا در دارالفنون است.

وی با مقایسه تمجید آکادمی سوئد از اینگمار برگمان کارگردان سوئدی و ازدواج منوچهر طیاب با جامعه فرهنگی ایران گفت: اگر فرهنگ ایرانی ماندگار شده است به برکت اندیشمندان آن است و در پرتو همین تفکر است که شکل گرفته است. فرهنگ “هرجا فکری باشد تمدن ساز است و این ایران را سرپا نگه می دارد و این اساس است و اگر می خواهیم ملتی را بشناسیم باید به سراغ تحقق ها و محصول ذوق و اندیشه ای برویم که در آن متجلی می شود. هنر در پرتو این تفکر است که هنرمندان جهانی ظهور می‌کنند، ما باید این مفهوم را درک کنیم تا بر سلیقه و افکار خود در جهان تأثیر بگذاریم.

ضابطی جهرمی در ادامه سخنان خود به بعد ایرانی طیاب پرداخت و گفت: همچنان خود را شاگرد فیلم طیاب می دانم و فیلم ها و آثار طیاب الگوی آموزشی من است. باید آثار طیب را شناخت. حفظ نیازهای فرهنگی و ذائقه اندیشمندان خود در همه عرصه ها به ویژه در عرصه هنر و به ویژه سینمای مستند وظیفه ماست. ما باید از این گنجینه گرانبهایی که استاد طیاب برای ما به جا مانده محافظت کنیم و بیشتر بدانیم. از آنجایی که طیب خود آگاهانه روی کلمه ایران حساس بود. او در فیلم های مستند خود جرات ساخت فیلم های بی کلام شکل دهنده و انتزاعی را داشت و با این تجربه راه را برای فرم های مستند ایرانی هموار کرد. پیشرو بود

طیب قبل از ساختن فیلم کتاب های بی شماری می خواند

در ادامه این مراسم هدیه طیب برادرزاده منوچهر طیاب با قرائت متن خانم باربارا همسر منوچهر طیاب گفت: هنوز با از دست دادن همسرم منوچهر کنار نیامده ام. او هشت ماه بسیار سخت را سپری کرده است و من با او بودم. در چهل و هفت سالی که با هم بودیم، همیشه فضایی را که برای اجرای پروژه‌های خارق‌العاده‌اش نیاز داشت، در اختیار او گذاشته‌ام. او قبل از شروع یک فیلم جدید، کتاب‌های بی‌شماری را مطالعه و تحقیق کرد و یک خواننده واقعی بود. او بسیار تحصیلکرده و آگاه و دارای اطلاعات فراوان بود و سعی می کرد این اطلاعات را به همکاران و نزدیکان خود منتقل کند. آموزش نسل جوان برای او اهمیت ویژه ای داشت. سخاوتمند و بخشنده و در عین حال متواضع بود. من همیشه عاشقانه او را دوست داشتم. جایش خیلی خالیه او در یک کلام یک انسان خارق العاده بود.

در پایان این مراسم با حضور اساتید، پژوهشگران و خانواده استاد طیاب، کتاب خاطرات منوچهر طیاب که توسط معاونت پژوهش و هنر فرهنگستان هنر منتشر شده است، ارائه شد.

گفتنی است در ادامه این مراسم موزه آثار اعضای ماندگار و جاویدان فرهنگستان هنر که توسط موسسه پژوهشی فرهنگی هنری صبا تأسیس شده است در این پژوهشکده افتتاح شد.

***
خاطرات منوچهر طیاب توسط مؤسسه تألیف، ترجمه و نشر آثار هنری (متن) به قلم علیرضا قاسمخان و زهرا مربیان منتشر شد. عنوان این خاطره توسط استاد غلامحسین امیرخانی از اعضای ثابت فرهنگستان نوشته شده است.

در این یادداشت مطالب زیر را می خوانید: «تنها بیابان را به یاد بیاور؛ در جستجوی اسطوره شخصی منوچهر طیاب» نوشته بهمن نامور مطلق؛ «فقط بیابان را به یاد بیاور؛ در جستجوی اسطوره شخصی منوچهر طیب» نقد فیلم مستند بر اساس تعریف جان گریسون از مستند (با تاکید بر بسط خلاقانه ریتم منوچهر طیاب و لاین «مستند» ساخته علیرضا ارواحی. معصومه کیانی «تحلیلی از مظاهر زیبایی‌شناختی در منوچهر طیاب». «حدیث خدا، هنر و بندگی (تأملی در اسناد منوچهر طیب در حوزه هنرهای ایرانی- اسلامی)» نوشته مجید کیانیان. و «مستند» ایران، سرزمین ادبیات «و» زاگرس «از منظر اساطیری» ساخته محمد هاشمی و مهدیه قربان نژاد زاده.

همچنین در این کتاب یادداشت هایی از محمدرضا اصلانی (نویسنده، محقق و کارگردان) آمده است. همایون امامی (پژوهشگر فیلم مستند); سید محمد بهشتی (نویسنده و محقق); عطا حسن پور (دکترای باستان شناسی); رامین حیدری فاروقی (محقق و مستندساز); باربارا طیب (همسر منوچهر طیاب); مسعود کاظری (ویراستار); مربیان زهرا (پژوهشگر); اسد نقشبندی (عکاس و مدیر تولید); منتشر شده است. «گاه‌شماری»، «مطالعات سینمایی» و «کتاب‌شناسی» بخش‌های دیگر این کتاب است.

کتاب خاطرات منوچهر طیب توسط موسسه متن و با همکاری کاسا دل سینما در 215 صفحه و شمارگان 500 نسخه به بهای 80000 تومان شماره 1550 منتشر شده است.

انتهای پیام/