فرهنگ و هنر

ایرانی‌ها خودشان را “سالم” و “شاد” می‌دانند؟

محققان پژوهشکده علوم بهداشتی جهاد دانشگاهی نزدیک به 20000 ایرانی را مورد بررسی قرار دادند، ارزیابی افراد از سلامت خود و ارتباط آن با شادی را ارزیابی کردند و دریافتند که تأثیر خود ارزیابی سلامت حتی از متغیرهایی مانند شرایط اقتصادی و اجتماعی بیشتر است.

به گزارش گیلونا، سلامتی یکی از مهم ترین عوامل موثر بر شادی است. سازمان جهانی بهداشت تاکید می کند که شادی یک عامل اساسی در مفهوم سلامت و جزء اصلی رضایت از زندگی است. افرادی که خود را شاد می دانند از سلامت جسمانی بهتری نسبت به افرادی که خود را غمگین می دانند برخوردارند.

بر اساس گزارش جهانی شادی (2017-2019)، فنلاند بالاترین امتیاز شادی و افغانستان کمترین امتیاز شادی را دارند. جمهوری اسلامی ایران از نظر شادی در بین 153 کشور در رتبه 118 قرار دارد. شادی در ایران کمتر از برخی کشورهای حوزه مدیترانه شرقی (EMRO) مانند عربستان سعودی، پاکستان و مراکش و از برخی کشورها مانند اردن، تونس و مصر بالاتر است.

اگرچه سلامت و شادی با هم مرتبط هستند، اما رابطه بین سلامتی و شادی به نحوه سنجش سلامت نیز بستگی دارد. سلامت افراد را می توان هم با معاینات پزشکی ارزیابی کرد و هم می توان آن را معیاری برای ارزیابی سلامت خود قرار داد. یک مطالعه نشان داد که رابطه بین شادی و خود ارزیابی افراد از سلامتشان قویتر از رابطه بین شادی و ویزیت های پزشکی است و می توان گفت که خودارزیابی افراد از سلامت خود معیار قابل اعتمادی است.

اگرچه مطالعات متعددی در مورد شادکامی انجام شده است، اما به نظر می رسد که رابطه شادی و سلامت نادیده گرفته شده و در ایران برخلاف سایر کشورها، هیچ مطالعه ملی در مورد این رابطه انجام نشده است. به همین منظور محققان پژوهشکده علوم بهداشتی جهاد دانشگاهی مطالعه ای را برای بررسی رابطه شادی و سلامت در ایران انجام دادند.

این مطالعه مقطعی بر روی 19499 بزرگسال 18 تا 65 ساله در ایران در سال 1388 (2020) انجام شد. محققان اطلاعات دموگرافیک (سن، جنسیت، تحصیلات و غیره) را با استفاده از پرسشنامه برای جمع آوری داده ها جمع آوری کردند. آنها همچنین از پرسشنامه استاندارد خود ارزیابی شادی و سلامت آکسفورد برای ارزیابی شادی و سلامت افراد استفاده کردند. داده های به دست آمده با استفاده از روش های آماری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.

به گفته محققان این مطالعه، این مطالعه اولین مطالعه ملی ایرانی است که به بررسی رابطه شادکامی و عزت نفس سلامت در جمعیت بزرگسال ایرانی می پردازد. ایران کشوری در منطقه مناقشه است و با چالش‌های زیادی مانند تحریم‌های اقتصادی مواجه است.

میانگین سنی شرکت کنندگان در این مطالعه حدود 36 سال بود و بررسی ها نشان داد که میانگین نمره شادی در حدود 4.1 از 6 و میانگین سلامت خود گزارشی حدود 3.6 از 5 است. این نتایج همچنین نشان می دهد که عواملی مانند وضعیت سلامت بسیار ضعیف، وضعیت درآمد کم یا بسیار کم، بیکاری، سن 25 تا 34 سال و تعداد سال های تحصیل (10 تا 12 سال تحصیلات) از عوامل کمتر مؤثری برای شادکامی هستند.

داده های به دست آمده در این تحقیق این موضوع را تایید می کند شادی تا حد زیادی با سلامتی و برخی عوامل اجتماعی-اقتصادی مرتبط با درآمد و اشتغال مرتبط است. در این پژوهش بیان شد که وضعیت شغلی و درآمد به طور مستقل بر شادی تأثیر می‌گذارند. بیکاران بیشتر از شاغلان ناراضی هستند و آنهایی که درآمد کمتری داشتند نسبت به افراد با درآمد بالاتر ناراضی بودند. از این رو سیاست هایی با هدف افزایش اشتغال و کاهش نابرابری درآمدی می تواند باعث افزایش شادی مردم شود.

نتایج این مطالعه نشان می‌دهد افرادی که سلامت کمتری را گزارش کرده‌اند، به عبارت دیگر، حتی پس از کنترل عوامل مختلف جمعیت‌شناختی و اجتماعی-اقتصادی، سلامت خود را کمتر ارزیابی کرده‌اند، احتمال بیشتری دارد که ناراحتی خود را گزارش کنند. این یافته با مطالعات قبلی نیز مطابقت دارد، زیرا مطالعات قبلی نیز این موضوع را بیان کرده اند خودارزیابی افراد از سلامتی خود عامل مهمی برای شادکامی است و بسیار مهمتر از سایر عوامل جمعیتی و اقتصادی است.

محققان این مطالعه می گویند این مطالعه در سال 2020 انجام شد و اگرچه سال 2020 مصادف با شیوع کووید-19 بود که می توانست یک تهدید برای سلامتی باشد، اما شادی مردم را تحت تأثیر قرار داد و در ایران گسترده است.

در مجموع، نتایج این مطالعه نشان داد که ارزیابی افراد از سلامت خود مهم‌ترین عامل مؤثر بر شادکامی حتی پس از تطبیق با متغیرهای اجتماعی-اقتصادی مانند سن، درآمد، اشتغال و تحصیلات است. ارتقای سلامت جمعیت می تواند اقدام موثری برای بهبود شادی در بین ایرانیان باشد.

در انجام این پژوهش سمیرا محمدی، محمود طاووسی، علی اصغر حائری مهریزی، فاطمه نقی زاده مقری و علی منتظری; محققان پژوهشکده علوم بهداشتی جهاد دانشگاهی با یکدیگر همکاری کردند.

نتایج این مطالعه در فروردین ماه سال جاری در قالب یک مقاله علمی با عنوان «رابطه بین شادی و سلامت خود ارزیابی: مطالعه مبتنی بر جمعیت ۱۹۴۹۹ بزرگسال ایرانی» در مجله PLOS ONE منتشر شد.

انتهای پیام