فرهنگ و هنر

حرف های صریح سازنده «عقاب ها» درباره سینما و این روزهایش

او می‌گوید: «گاهی با خودم فکر می‌کنم اگر این همه سال به جای سینما در کار دیگری بودم، حداقل تا الان به جایی رسیده بودم، اگر آدم ۵۹ سال در سینما کار کند، هیچ چیز نیست؟! بیمه نه مستمری و بیکار و از کار افتاده می مانی؟!»

این گله ها اندوه علی مزینانی است. فیلمبردار 76 ساله ای که سابقه فیلم های بزرگی چون «عقاب ها» و «خواستگار» را در کارنامه هنری خود دارد اما حدود یک هفته است که به دلیل مشکلات تنفسی در بیمارستان بستری است. بیماری او زمانی نمایان شد که به همراه محمدرضا شریفی نیا در فکر فیلمبرداری فیلم دنیای ۲ با حضور همین گروه از بازیگران بود.

به جز «عقبه‌ها» که اولین فیلم جدی سینمای ایران با موضوع جنگ ایران و عراق و همچنین پربیننده‌ترین فیلم با هشت میلیون بازدید، فیلم‌های «خونبراش»، «انفجار»، «فرار»، «فرار» است. «»، دست‌نوشته‌ها، «شنگول و منگول»، «شنجول»، «دو همراه»، «حماسه قهرمانان»، «دنیا» و «قفس طلایی» از جمله آثاری هستند که مزینانی کارگردانی فیلمبرداری آن را بر عهده داشت. از جمله تهیه کننده «دو همراه»، کارگردانی «خواستگاری»، «قفس طلایی»، «قربان»، «شب بخیر غریبه» و «دزد و نویسنده» بود.

اما حالا بعد از نزدیک به 60 سال فعالیت در سینما، غمگین است از همه بی ادبی ها و تلخی هایی که به خصوص در دهه قبل دیده و تجربه کرده است. حالا او معتقد است که اگر شغل دیگری انتخاب می کرد، حالا بیشتر مورد احترام بوده است.

گفت و گوی تلفنی گیلونا با علی مزینانی ساعتی پس از انجام یکسری آزمایشات و آزمایشات انجام شد و او اولین نفری بود که دلیل بستری شدنش را در بیمارستان توضیح داد: مدت هاست که مشکل برونشیت دارم و سال هاست که در بیمارستان کار می کنم. در سینما، آنقدر بهبود نیافته‌ام که حالم بدتر شود، آن روزها آنقدر درگیر کار و جاه طلبی بودم که نمی‌فهمیدم کی شام می‌خورم و کی ناهار می‌خورم، بعد از مدتی ریه‌ام مبتلا شدم که خیلی برام مهم نبود خدا رحمت کنه آقای (ایرج) قدری یه روز تو فیلم مرگ زیر بارون که با هم کار میکردیم دیدم یه مشت قرص خوردم. کار اصلیش داروخانه بود وقتی قرص ها رو دید گفت چی میخوری گفتم دکتر داد قرص ها رو دید و همه رو از بالای که بودیم پرت کرد گفت اینها کورتون دارند. و شما را وادار به استفراغ بخشی از وضعیت من در توال به خاطر همین داستان است اما یکی از دلایلش فشارهایی است که وقتی به آمریکا رفتم و فیلم ساختم و بعد در اکرانش با مشکل مواجه شدم.

فیلمی که مزینانی به آن اشاره می کند «قفس طلایی» است که در سال 1388 در ایران و آمریکا با بازی امین حیایی، نیلوفر خوش خلق، سروش گودرزی، هوشنگ توکلی، آهو خردمند و کمبیس دیرباز فیلمبرداری شد. او با سرمایه شخصی خود برای این فیلم هزینه زیادی کرد اما در اکران با شرایطی مواجه شد که هیچ پولی پس داده نشد و ضررهای زیادی را به تهیه کنندگان وارد کرد.

“تصور کنید شخصی 1.5 میلیون دلار خود را به آمریکا آورد و فیلمی بسازد که اتفاقاً به این معنی است که فرزند شما را به خارج از کشور نفرستید و اگر بفرستید او را به تنهایی نفرستید. اما این فیلم در زمان اکران به “گردنبندهای طلا” رسید. و زمان اکران را از دست داد.البته بجز فیلم قفس طلایی من با سرمایه شخصی ساخته شد.نوبت پخش فیلم ما بود و فیلم ما بعد از دوستان روی اکران شد.امین حیایی بازیگر “قلاده های طلا” در فضای سیاسی آن زمان به نوعی غیررسمی تحریم شد و فیلم از اکران خارج شد، در واقع فیلم من هم به خاطر امین حیایی تحریم شد و در نتیجه حتی برای یک میلیون و 500 هزار دلار هم حتی یک بار هم ندیدم. قرآن “.

او که با عصبانیت می گوید حاضر نیست جلوی کسی گردنش را خم کند، ادامه می دهد: «در این مدت هیچکس با من تماسی نداشته است. البته من از هیچ کس چیزی نمی خواستم و چیزی نمی خواهم، در آن لحظه فقط می خواستم آچار در چرخ من نگذارند و اگر اجازه می دادند فیلم من درست بیرون بیاید، من در یک وضعیت بهتر و شاید پولی که برای آن خرج کردم تولید برگردانده شود. من فیلمم را با همه بازیگران و عوامل آمریکایی ساختم، اما وقتی آن را در سال 2011 اکران کردم، چیزی برایم باقی نمانده بود.»

مزینانی علیرغم همه گرفتاری هایش تاکید می کند که توقع ندارد احدی به او سلام کند و دلداری دهد، اما از سرنوشتی که بعد از حدود 6 دهه کار می بیند ناراحت است، به خصوص که حتی بیمه و مستمری هم ندارد. “بعضی وقت ها با خودم فکر می کنم، اگر 59 سال به جای کار کردن در فیلم، یک کار انجام می دادم، حداقل تا به حال به جایی رسیده بودم. اگر یک نفر 59 سال فیلم کار کند، هیچ چیز!؟ چون فقط می فروخت. یکی از فیلم هایم “عقاب ها” یا “دنیا”؟ من پول فروش آنها را جمع نکردم که او را از این مملکت بیرون کنم، همه را کنار هم گذاشتم تا فیلم دیگری بسازم. اما نتیجه چه شد؟ بگو چرا فیلم نمیکنی من میگم پولشو از کجا بیارم از دیوار مردم بالا برم بخش خصوصی باید پول داشته باشه شهرت بخاطر اینه که سعی کردم کار درست رو انجام بدم دیگر نمی توان به راحتی فیلم ساخت زیرا حداقل 20 میلیارد تومان هزینه دارد، در حالی که اگر این پول را در بانک بگذاری می توانی چند صد میلیون سود کنی، اما اگر ما بودیم قطعا فیلم می ساختیم. برای اینکه باشد ماه سینمافیل».

او درباره هزینه گزاف تولید این فیلم توضیح می دهد: «وقتی فیلم عقاب ها را ساختم، می توانستم با پول فروش آن برج بخرم، اما منصرف شدم و گفتم می خواهم «عقاب ها» ۲ و ۳ را انجام دهم. بعد نظرم عوض شد و تصمیم گرفتم کاری را که انجام داده بودم خوب ادامه ندهم، به همین دلیل رفتم «کیشتغری» و بعد «دنیا» و بعد از آن می‌خواستم یک فیلم عالی بسازم، به همین دلیل به سمت ناف آمریکا رفتم. «قفس طلایی» را در 36 لوکیشن فیلمبرداری کردم، همه این کارها را با جان و دل انجام دادم، اما اگر همین الان به من می گفتند 150 میلیارد تومان برای ساخت «عقاب ها» به من می دهند، دیگر طاقت نداشتم. چون آن روزها انرژی دیگری داشتم که از آن استفاده می شد.الان روی تخت بیمارستان دراز کشیده ام و در این 10 سال هیچکس از من نپرسیده است که چرا درب مطبم بسته شده است.اگر الان دفترم را بفروشم می گیرم. حداقل 4.5 میلیارد تومان اما نمی توانم، ما سالمندان گرایش خاصی داریم v نسبت به کار ما این دفتر شهرت و زندگی من است. الان هم با وجود اینکه در کانادا زندگی می کنم، فقط چهار ماه می مانم و هشت ماه است که اینجا هستم، زیرا نمی توانم این سرزمین و کشوری را که 70 سال در آن بوده ام ترک کنم.»

مزینانی فعال در شاخه های مختلف سینمایی، عضویت در مراکز و انجمن های تهیه کنندگان، فیلمبرداران و مدیران دفاتر پخش را دارد. اما همانطور که خودش می گوید هیچ خدمات بیمه ای ندارد. او می گوید: «سال ها پیش که پسرم در کانادا فوت کرد، سینما به من گفت باید بیمه بگیرم و مدارکم را فرستادم، بعد از سه سال که برگشتم دیدم مدارک را در پرونده نگذاشته اند. آقای سیف الله داد کارگردان سینما شده بود و مدیر تولید ما در فیلم «منوشته» بود که از این وضعیت تعجب کرد و تصمیم گرفت ماجرا را دنبال کند و بعد از سه سال فوت کرد و آقای یدالله صمدی سر کار آمد. من دوباره ماجرا رو دنبال کردم ولی هیچ اتفاقی نیفتاده همه به من گفتند استاد و تمام شد بعدا آقای سیدضیا هاشمی مدیر شد و گفت شما جانباز هستید چطور بیمه ندارید؟ به نظر می رسد این ماجرا 10 سال طول کشیده است و وقتی پیگیری ها از وزارت ارشاد آمد، گفتند آقای مزینانی شما 60 سال دارید و دیگر نمی توانید بیمه شوید؛ یعنی نه اطمینان دارند. به، نه بازنشسته، نه حقوق بگیر. من هیچ نیستم، بیکار و باطل!»

علی مزینانی در پایان این گفت‌وگو که قصد داریم بعد از ترخیص از بیمارستان به تفصیل ادامه دهیم، می‌گوید با همه گلایه‌ها هنوز قلبش برای فیلم و فیلم می‌تپد و با اشتیاق از ساخت یک فیلم می‌گوید. که می خواهد بعد از حدود 20 سال بیرون بیاید و یکی دیگر بسازد. همین چند وقت پیش با رضا شریفی نیا صحبت کردیم و او به ما پیشنهاد داد «دنیا 2» را انجام دهیم و برای اولین بار می خواستم چنین کاری انجام دهم. من «دنیا» را خیلی دوست دارم، فیلمی با زیر و بم هایی است که مردم را می خنداند. … قرار بود از همین گروه بازیگری استفاده کنم و دنبال می کردم که صبح همان روز که مشغول بودم مرا به بیمارستان بردند، البته این یک قسمت بود و اتفاقی که به این شکل افتاد حتماً خیر بود. با اینکه اینجور چیزا پیش میاد ولی تو هنوز با خودت فکر میکنی خوشحال کردن یکی از همه چیز مهمتره کاش الان یاد همدیگه باشیم چرا مرده رو میپرستیم فقط به پول نیاز داریم به روح ما کسانی هستیم که لگد می زنیم و گلویمان درد می کند.

انتهای پیام