فرهنگ و هنر

رواج غلط نوشتن و غلط حرف زدن

کاوه میرعباسی می گوید: به دلیل فضای مجازی، زبان به شدت آسیب دیده است. اشتباه در تلفظ، چاپ اشتباه و تشخیص اشتباه بسیار رایج شده است.

این مترجم و نویسنده در گفت وگو با گیلونا، درباره معیارهای انتخاب کتاب برای ترجمه و اینکه به نظر می رسد بیشتر به سراغ کتاب های پرفروش رفته اند، گفت: این واقعا درست است و شاید در 10-15 سال گذشته. سال‌ها، دهه 90 بیش از؛ مترجمان و ناشران بلافاصله کتاب‌ها را از فهرست‌های پرفروش و برنده جایزه انتخاب می‌کنند، در حالی که مثلاً در دهه‌های قبل به دلیل عدم دسترسی به اینترنت، این امکان وجود نداشت. آن زمان بازار نشر ایرانیان مانند جزیره‌ای دور افتاده در عرصه نشر بین‌المللی بود ناشران مجبور نبودند بلافاصله کتاب‌های برنده جایزه یا پرفروش را ترجمه کنند، باید گفت که تا همین چند سال پیش تمام توجه به حوزه ادبی بود. جوایز به زبان انگلیسی، اما اکنون جوایز ادبی به زبان های دیگر نیز در نظر گرفته می شود.

وی افزود: در سال های اخیر زبان های متنوعی وجود داشته و مترجمان زیادی به زبان های دیگر داریم که این نکته مثبتی است و تا 20 سال پیش تعداد مترجمان برای زبان های اسپانیایی، ایتالیایی، روسی و روسی بود. کوچک است، اما مترجمان زیادی به زبان های دیگر وجود دارد که نکته خوبی است.

میرعباسی سپس با بیان اینکه جای یک کتابشناس که با آگاهی لازم کتابی را انتخاب می کند خالی است، گفت: انتشارات ما چنین چیزی ندارد؛ وقتی 40 سال پیش اسپانیا بودم دوستی داشتم که شغلش این بود. برای انتخاب کتاب و رفتن به بازارهای بین المللی چاره ای جز مطالعه کتاب و انتخاب کتاب برای خرید نداشتم، البته چون در مورد خرید حق چاپ کتاب است، کار سختی است، اما از آنجایی که در اینجا ناشر شروع به ترجمه می کند بدون آن. پرداخت حق امتیاز و هیچ هزینه ای برای آنها وجود ندارد، این وضعیت وجود دارد، اما اگر هزینه ای داشته باشد، فکر می کنم سردبیران بیشتر دقت می کردند. خوان نعمت بزرگی است و در دسترس همه است.

مترجم «مسافری که با ستاره شمال آمد»، «خاطره عاشقان غمگین من» و «مدرسه فرشتگان» افزود: صرف نظر از اینکه با ذائقه خوانندگان ایرانی همخوانی داشته باشد یا با گرایش های تحریریه ما، کتاب مورد پسند است یا نه، ترجمه می کنند و معیاری ندارند. اگر به این همه رقابت و سرعت اضافه کنیم، می شود واویلا. تا زمانی که یک کتاب بهتر بفروشد یا جایزه بگیرد، وقتی به کتابخانه ملی بروید می بینید که برای آن کتاب فیپا کلی وجود دارد، ما چنین وضعیتی داریم.

وی خاطرنشان کرد: خرید، دانلود و ترجمه آنلاین کتاب بر اساس این فهرست ها انتخابی کورکورانه است و در 90 درصد موارد از نظر بازاری چندان موفق نیست زیرا یک کتاب بدون توجه به سلیقه و سلیقه انتخاب می شود و به سرعت انتخاب می شود. خواننده ایرانی قطعا بد ترجمه شده یا در بهترین حالت شلخته. دلیل اصلی این امر دسترسی آسان به کتاب هاست که به لطف اینترنت می توان جدیدترین کتاب ها را بلافاصله پس از انتشار و گاهی قبل از انتشار دانلود و ترجمه کرد.

نویسندگان «پایان خوش ناتمام»، «هفته‌نامه سودابه» و «بدنام‌ها چه می‌کنند» نیز درباره تأثیر این ترجمه‌ها بر جریان ادبی ایران توضیح دادند: در حال حاضر به دلیل فضای مجازی، زبان به شدت آسیب دیده است. تلفظ نادرست، تلفظ نادرست و تشخیص اشتباه بسیار رایج شده است و علت آن را تشدید می کند. اشتباهات در حال حاضر در فضای مجازی بسیار رایج شده و به لطف استفاده گسترده از خطاها، تیتر خبرها شده است. علاوه بر این، اشتباهات املایی انتخاب را برای خواننده دشوارتر می کند. خواننده ای که می خواهد کتاب مناسبی بخواند کارش سخت می شود و باید ناشر و مترجم را بشناسد تا بداند مترجم جزو کسانی است که ترجمه می کند یا نه. گروه دیگر مترجمان باید بار عدم شرکت در مسابقه را به دوش بکشند و اگر شرکت کنیم تمام می کنیم و فرقی نمی کند. به مرور زمان بهترین آثار ماندگار می شوند، البته آثار ارزشمند ماندگار می شوند وگرنه کتاب های پرفروش عمر کوتاهی دارند، می آیند و می روند، البته آثار ارزشمند با ترجمه های بهتر باقی می مانند.

کاوه میرعباسی با اشاره به آخرین کتاب خود با عنوان «بر استخوان مردگان» گفت: این کتاب من یکی از همین کتاب هاست. من کتاب اولگا توکارچوک را انتخاب کردم که در سال 2108 برنده جایزه نوبل شد و در همان زمان خیلی های دیگر آن را انتخاب کردند، اما ترجمه آنها یک سال قبل از من بود. این کتاب عناوین دیگری دارد: «استخوان مردگان را شخم بزن» و «استخوان مردگان را با گاوآهن شخم بزن» و …. ترجمه های دیگری را ندیده ام، اما این عنوان شاهد است. عنوان “ارابه ای روی استخوان های مردگان” اثر ویلیام بلیک است. با اینکه همزمان شروع کردیم، اما قبل از من آزاد شدند، امیدوارم با گذشت زمان نشان دهم که چقدر خوب کار کردند. من کتاب را با استفاده از سه متن انگلیسی، فرانسوی و اسپانیایی ترجمه کردم و بقیه از انگلیسی ترجمه شد.

انتهای پیام/