فرهنگ و هنر

چرا عکس «بیعت همافران» از پشت گرفته شد؟

«بسیاری از پژوهشگران تاریخ معاصر ایران، عکسی که او گرفته است را کاتالیزور انقلاب 1357 می دانند. تصویری که در آن گروهی از دیگر اعضای نیروی هوایی سلطنتی ایران در 19 بهمن 1357 در مدرسه علوی در حال سربازی دیده می شوند. درود بر حضرت آیت الله خمینی، رهبر انقلاب اسلامی: «عکسی که در صفحه اول روزنامه کیهان منتشر شده و به «وفاداری به همافران» معروف شده است.

به گزارش گیلونا، انجمن عکاسان مطبوعاتی ایران در یادداشتی به مناسبت سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی، یاد و خاطره عبدالحسین پرتوی، عکاس ایرانی را گرامی داشت. آنچه در بالا خواندید جملات آغازین متن این یادداشت بود.

پرتوی در 27 اردیبهشت 1372 در سن 72 سالگی درگذشت.

در ادامه یادداشتی از این هنرمند که به «وفاداری به رفقا» معروف شده است را مشاهده می کنید:

این عکس در مدرسه علوی در خیابان ایران (عین الدوله) که در آن زمان اولین اقامتگاه امام خمینی (ره) در تهران پس از بازگشت از تبعید در نوول لوساتو فرانسه بود، گرفته شده است. این عکس مهم است. از دو جهت؛ اول اینکه انتشار آن در انقلاب آن روزها تأثیر داشته است و دوم اینکه تنها عکس ثبت شده از این واقعه است و برای شناسایی نشدن عکس ها عمداً از پشت گرفته شده است. به طوری که چهره ها دیده نمی شد.

عبدالحسین پرتوی، عکاس روزنامه کیهان که دیدار یارانش با امام را در تاریخ ثبت کرده است، درباره خاطره آن روز می گوید: «روزنامه به من دستور داد که به مدرسه علوی بروم، وقتی رسیدم دیدم که در آن روز. متروک بود و یکی از دفتر مطبوعاتی دستور داد همه عکاسان بروند و به آنها گفت که همه عکاسان را از اینجا ببرند. فهمیدم باید جدید باشد. دیدم درب کناری مدرسه باز است و تعدادی هوای یونیفرم پوش. افسران نیرو وارد حیاط شدند به من گفتند اجازه عکس گرفتن ندارید!گفتم اجازه بدهید بدون اینکه چهره کسی را فاش کنم عکس بگیرم اگر نه چطور اینجا چه اتفاقی افتاده را ثابت می کنید بالاخره موافقت کردند و من را به دو سرباز تحویل دادند. به طوری که اگر کسی دوربین را خطاب قرار داد، اجازه عکس گرفتن به من را ندهند. در صفحه اول روزنامه “.

پس از انتشار این عکس در روزنامه کیهان، دولت شاپور بختیار این عکس را مونتاژ شده خواند و آن را تکذیب کرد. روابط عمومی ستاد کل نیروهای مسلح با استناد به اظهارات فرمانده نیروی هوایی ارتش و نخست وزیر این موضوع را تکذیب کرده است. بختیار در ۲۱ بهمن ماه هنگام حضور در مجلس سنا، شخصا این عکس را دروغ خواند و عکاس نیز تحت تعقیب قضایی قرار گرفت. روزنامه کیهان در واکنش به این ادعاها تصویری از جنبه های منفی مردم را منتشر کرد.

پرتوی به عنوان یک عکاس حرفه‌ای در برهه‌ای مهم از تاریخ معاصر ایران، بی‌تردید با اصرار بر ثبت یک رویداد مهم، تأثیر بسزایی در تسریع انقلاب اسلامی داشت. حضرت آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب امروز در سالگرد این عکس تاریخی، عکس منتشر شده از وفاداری حضرت امام خمینی (ره) را نمونه ای از تأثیر ماندگار کار تبیینی برشمردند و گفتند: آن روز منتشر شده است. ساختارهای محدودی دارد و این نشان‌دهنده تأثیر بی‌بدیل داستان‌گویی صحیح وقایع است.» (خبرگزاری گیلونا)

عبدالحسین پرتوی سال ها پس از این مصاحبه گفت: پس از سال ها تلاش بسیاری از مردم مدعی شدند که عکس وفاداری هموطنان برای آنهاست و با خاطرات اشتباه روی این عکس ماجرا را به اشتباه انداختند و دلم را به درد آوردند اما ارشاد. کتابی منتشر کرد و نام من را زیر عکس نوشت و همه می دانستند عکاس این عکس ماندگار در تاریخ انقلاب کی بوده است.»

پس از 31 سال فعالیت در روزنامه کیهان، در 27 شهریور 1368 بازنشسته شد و به پاس دوستی و علاقه ای که با استاد حسابی داشت، همکاری خود را با بخش فرهنگی بنیاد حسابی آغاز کرد.

در دهه 1970، عبدالحسین پرتوی به همراه جمعی از عکاسان برجسته، انجمن صنفی عکاسان مطبوعاتی ایران را تأسیس کرد و به عنوان هیئت بنیادی برای تأسیس این صنف خدمت کرد. پس از تشکیل اتحادیه، اعضای هیأت امنا اولین کارت های عضویت را به ترتیب حروف الفبا دریافت کردند و به این ترتیب عبدالحسین پرتوی به عضویت شماره یک انجمن عکاسان ایران درآمد.

چون عکس از

عکسی از مراسم بزرگداشت عبدالحسین پرتوی

انتهای پیام/