فرهنگ و هنر

چرا کودکان از موزه فراری شده‌اند؟

یک راهنمای گردشگری برای کودکان معتقد است: شرایط موزه ها اصلا برای کودکان مناسب نیست و باید این فضاها به صورت جدی و هدفمند برای کودکان آماده شود. زیرا کودکان در کنار بازدید از موزه به نوعی سرگرمی نیز نیاز دارند که در یادگیری و علاقه مندی به موزه بسیار موثر است.

الهام میرزازاده در گفت وگو با گیلونا، درباره عواملی که باعث شد کودکان از موزه خارج شوند، توضیح داد: علاقه نداشتن کودکان به موزه به چند مشکل برمی گردد. یکی اینکه خانواده های کمی هستند که به تاریخ علاقه نشان می دهند و در خانه های ما از تاریخ خیلی کم صحبت می شود. در مدرسه با وجود اینکه تاریخ در کتاب های درسی مدرسه گنجانده شده است، معلمانی که داستان را به زبان ساده بیان می کنند تا دانش آموزان به این موضوع علاقه مند شوند، کم هستند. در واقع با این مبحث فقط به عنوان موضوع درسی برخورد می شود. در دوران مدرسه، یادم می‌آید فقط یک معلم تاریخ داشتیم که داستان‌های جالبی برایمان تعریف می‌کرد و در طول هفته من برای این درس دقیقه‌شماری می‌کردم.

وی افزود: همچنین شرایط موزه ها برای کودکان مناسب نیست. در حال حاضر برخی از موزه ها فضایی را برای کودکان طراحی کرده اند که تا حدودی برای کودکان جذاب است. باید این فضاها را به صورت جدی و هدفمند برای کودکان آماده کرد و در بازدید از موزه هر آنچه کودک نیاز دارد را فراهم کرد. به عنوان مثال، کودکان نمی توانند به اندازه بزرگسالان در موزه ها بایستند و در حین بازدید خسته می شوند، بنابراین موزه ها باید محل استراحت کودکان در نظر گرفته شود. همچنین باید فردی در موزه ها حضور داشته باشد که بتواند موزه را از زبان کودکان و با توجه به درک آنها توضیح دهد. بزرگسالان از توضیحات معمول راهنماها حوصله و حوصله خود را سر می برند، بنابراین نمی توان انتظار داشت که کودک سرگرم شود و به چنین توضیحاتی گوش دهد.

این کارشناس گردشگری کودک با بیان اینکه کودکان قبل از بازدید از موزه ها نیاز به آمادگی ذهنی دارند، گفت: قبل از ورود به موزه باید ذهن کودکان را برای آنچه می بینند آماده کرد، مثلا ابتدا کودکان را بازی کنید تا وارد موزه شوند. ، او تجارت یا تاریخچه ای را از آثار موزه در نظر گرفت. کودکان علاوه بر بازدید از موزه به نوعی سرگرمی نیاز دارند که در یادگیری و علاقه به موزه بسیار موثر باشد. نبود چنین فعالیت هایی در موزه ها کاملا مشهود است و همین مشکلات باعث بی علاقگی کودکان به موزه ها شده است. مطمئناً گروه هایی هستند که این کار را برای کودکان انجام می دهند، اما از آنها حمایت نمی شود و کاملا سلیقه ای با این موضوع برخورد می شود.

وی افزود: موزه هایی هستند که هر از چند گاهی برنامه های کودک را برنامه ریزی می کنند، اما این برنامه ها برای اثربخشی نیاز به اجرای منظم دارد. من اولین بار آن را در موزه بانک ملی دیدم که در کنار هر اثر یک بارکد نصب شده بود و هنگام اسکن آن مقاله، فیلم کوتاهی از آن اثر مشاهده شد. قبل از کرونا در موزه موسیقی دیدم که از این طریق اطلاعات سازها را در اختیار بازدیدکنندگان قرار می دادند.

میرزازاده گفت: بنابراین موزه ها باید برنامه مستندی برای برگزاری کارگاه های آموزشی در حوزه کودک داشته باشند. در مدتی که موزه گردی برای کودکان انجام دادیم در بازدید از موزه آبگینه برای کودکان کارگاه مرمتی برگزار کردیم و قبل از بازدید از موزه کودکان در این کارگاه سفال های شکسته ای که ساخته بودیم را با نقاشی ها مرمت کردند. از آثار موزه، و سپس بازسازی شدند. آنها را به داخل بردیم تا نمونه تاریخی آن سفال را ببینیم و این بازدید برایشان بسیار جالب بود.

این راهنمای تور درباره تاثیر خانواده و مدارس در ایجاد علاقه به موزه گردی کودکان گفت: خانواده ها و مدارس معتقدند از آنجایی که در دوران تاجگذاری بچه ها همیشه در خانه بودند، حالا که قرنطینه تمام شده است، باید به طبیعت و شهربازی بروند. و بازدید از موزه ها بخشی از این گونه برنامه هاست. جایی ندارد. موزه ها در واقع نوعی مکان آموزشی محسوب می شوند. مطمئناً با چنین شرایطی به بیراهه نمی روند، اما حتی موزه ها نیز می توانند با برنامه ریزی مناسب سرگرم شوند.

وی در ادامه اظهار داشت: اگر امروز کودکانی علاقه مند به بازدید از موزه ها و شرکت در موزه گردی هستند به دلیل علاقه و حمایت والدین است. امروز شاهد شاهنامه خوانی یک کودک چهار تا پنج ساله هستیم، این کودک چگونه به شاهنامه علاقه مند شد جز اینکه پدر و مادرش او را در خیابان گذاشتند؟ فرزندان به والدین خود و افرادی که در تربیت آنها نقش ایفا می کنند شکل می دهند، بنابراین مدرسه و خانواده دو زمینه بسیار مهم در ایجاد انگیزه و علاقه به زمینه های تاریخی و فرهنگی هستند و هر چقدر هم برای آن وقت بگذارند نتیجه آن قابل مشاهده است. و در کودک قابل لمس است. بنابراین معلمان باید در این زمینه آموزش ببینند و بیاموزند که برای ایجاد علاقه در ناشنوایان چه باید بکنند.

میرزازاده در عین حال معتقد است: بچه ها وقتی آگاه می شوند به والدین خود هم اطلاع می دهند. بنابراین اگر کودکان را از حال و هوای موزه ها و اماکن تاریخی آگاه کنیم، نگران حضور آنها در این مکان ها نباشیم. کودک آگاه علاوه بر اینکه مراقب است به آثار تاریخی آسیبی وارد نشود، به متخلفان حتی اگر پدر و مادرش باشند نیز تذکر می دهد.

این کارشناس گردشگری کودک همچنین با اشاره به نقش موزه های کودک خاطرنشان کرد: در موزه عروسک ملل و فرهنگ کودکان راهنماهایی وجود دارد که با قصه گویی فرهنگ ملل مختلف و فضای عروسک موزه، کارگاه های آموزشی آن و چگونگی آموزش را به کودکان می آموزند. برای آشنایی کودکان با فرهنگ ها موزه را به خود جذب می کند. چنین موزه هایی باید در حوزه کودک اولویت داشته باشند. در موزه ملک نیز برنامه های کودک برگزار می شود که با توجه به فضای علمی می تواند مکان بسیار خوبی برای کودکان باشد اما این موزه به راهنمایان متخصص و مجرب در حوزه کودک نیز نیاز دارد.

انتهای پیام