برج خنک کننده چگونه کار میکند؟
به نقل از twitter.com یا (به : Cooling tower) وسیلهای برای دفع آب مورد استفاده در به از طریق با هوا است. برجهای خنککن معمولاً با آب، حرارت ایجاد شده در یک واحد شیمیایی را دفع کرده و را تا دمای حباب مرطوب هوا پایین میآورند؛ البته باید در نظر داشت در برخی از برجهای خنککن با چرخه بسته که به برج خنککن خشک مشهور هستند، کاهش دمای سیال سرویس صرفاً تا دمایی نزدیک به دمای حباب خشک هوا امکانپذیر است.
![](https://gilona.ir/wp-content/uploads/2023/05/1-1.jpg)
به عبارت سادهتر، پکینگ برج خنک کننده: سیستمی است که از آن به جهت خنکسازی آبی در فرایندهای سردسازی سیستمهای تهویه مطبوع، پالایشگاهها، نیروگاهها و غیره استفاده میگردد.
قیمت برج خنک کننده: از برج خنککن در سیستم خنککاری ، و سایر واحدهای شیمیایی مشابه، و سیستمهای برای تهویه مطبوع ساختمان استفاده میشود. دستهبندی برجهای خنککن بر اساس نوع تماس هوا با آب صورت میگیرد؛ متداولترین گونههای برج خنککن بر اساس مکانیسمهای جابهجایی طبیعی و جابهجایی اجباری تقسیمبندی میشوند.
از نظر ابعاد و اندازه، برجهای خنککن در مدلهای کوچک پشتبامی برای ساختمانهای مسکونی تا سازههایی غولپیکر و (مانند برجهای خنککن نیروگاهها که در شکلها نشان داده شدهاست) که ارتفاعشان در حدود دویست متر و قطرشان در حدود یکصد متر میرسد، وجود دارند. همچنین نوعی از برجهای خنککن با شکل مستطیلی با ارتفاع تقریبی چهل متر و طول هشتاد متر نیز وجود دارد. در بیشتر موارد از برجهای خنککن هذلولی شکل در استفاده میشود؛ هرچند که در برخی از واحدهای شیمیایی بزرگ و سایر واحدهای صنعتی نیز از آنها استفاده میشود. در مقابل این برجهای خنککن عظیمالجثه که در صنایع خاصی به کار گرفته میشوند، اکثریت قریب به اتفاق برجهای خنککن تجهیزات کوچک هستند که در کنار واحدهای مختلف صنعتی یا مسکونی برای به کار میرود.
برجهای سیستم توزیع و پخش آبگرم دارند که آب را به صورت یکنواخت روی شبکه مشبک نزدیک به هم میپاشد. این شبکهها آکنه یا پرکننده نامیده میشود. آکنهها آب سرازیر شده از بالای برج را با هوایی که از میان آن حرکت میکند کاملاً مخلوط کرده بهطوریکه آب به صورت یک قطره از یک آکنه به سطح آکنه دیگر توسط نیروی خود میریزد. هرچند در این برجها مقداری محسوس از آب به هوا وجود دارد ولی تقریباً اثر خنککنندگی تماماً از تبخیر قسمتی از آب اسپری شونده در برج حاصل میشود. بخار حاصل از فرایند تبخیر در برج توسط جریان هوایی که یک دمنده ایجاد میکند از برج خنک کن خارج میشود. با توجه به این که دماو هوای از برج افزایش مییابد بدیهی است که میزان تأثیر برج خنک کن تا حد زیادی به درجه حرارت مرطوب هوای ورودی بستگی دارد و با کاهش آن افزایش مییابد.
برج خنک کن (با جریان هوای متقاطع)
کاربرد برجهای خنککننده به ، آغاز و اختراع برای استفاده در برمیگردد. در چگالندهها سیال شونده غالباً آب است؛ به این صورت که آب با گرفتن گرمای بخاری که از خروجی یا به چگالنده رسیدهاست، بخار را به حالت مایع تبدیل میکند. وجود این مرحله در چرخه موتور بخار باعث بخار خروجی میشود، ولی در عوض مصرف بخار و در نتیجه مصرف سوخت را کاهش میدهد و همزمان سیستم را نیز بالا میبرد. البته باید در نظر داشت که چگالندهها در عمل نیاز به برج خنککن به نسبت بزرگی دارند و در صورت عدم وجود برج خنککننده، استفاده از آنها اقتصادی نیست؛ چرا که هزینههای فراهم کردن آب بیش از سرمایه ذخیره شده از صرفهجویی انرژی میشود. فارغ از موتورهای آبی که فراهم کردن آب هزینهای برای آنها محسوب نمیشود و استفاده از چگالنده بدون برج خنککن امری عادی است، استفاده از چگالنده و برج خنککن موضوعی حساس در صنعت بهشمار میرود. با آغاز قوانین و روشهای فراوانی در زمینه چرخههای دارای برج خنک کن برای مناطقی که با مشکل کمآبی رو به رو بودند، طرحریزی شد و احداث برج خنککننده را وابسته به نظر آن منطقه و کم و کیف منابع آبی آن منطقه کرد. در مناطقی که منابع آبی قادر به فراهم کردن آب برج خنککن هستند، از سیستم حوضچههای آبی استفاده میشود و در مناطقی که محدودیت منابع دارند، مثل شهرهای بزرگ، از برجهای خنککننده استفاده میشود.
این برجها اغلب در پشت بام ساختمانها یا به صورت سازهای مجزا در کنار ساختمان اصلی قرار میگیرند و هوا به کمک و مکانیسم جابهجایی اجباری یا به طریق مکانیسم جابهجایی آزاد به جو منتقل میشود. در کتاب از سال ۱۹۱۱ مطلبی در این زمینه به این صورت آمدهاست: «با استفاده از یک پوسته تخت یا دوار از ورقه نازک، لوله دودکش در راستای عمودی تا جای ممکن کوچک تعبیه شود. (ارتفاع ۲۰ تا ۴۰ فوت) در پشت بام مجموعهای از تشتها برای پخش شدن آب مورد نیاز چگالنده قرار میگیرند و آب به درون آنها پمپ میشود. آب درون تشتها بر روی حصیری از جنس چوب به صورت قطرهای ریخته میشود تا فضای درون برج را پر کند.»
در اوایل قرن بیستم، اولین نمونههای برج خنک کن با استفاده از کاهش دمای ناشی از تبخیر ابداع گردید. برجهای خنککننده اولیه، دارای سیستم بسیار ساده ای بودند که در آن آب از ارتفاع مشخصی به داخل برج خنک کن پاشیده میشد و به واسطه برخورد با هوا خنک میگردید.
واژه برج خنک کن (برج خنککننده یا کولینگ تاور) نیز به واسطه شکل هندسی اولیه این تجهیز بر روی آن گذاشته شد. در حقیقت در کولینگ تاورهای اولیه، یک سازه مرتفع به شکل برج، برای افزایش زمان برخورد هوا با آب خنک کاری طراحی میشد و به دلیل عدم وجود فن و موتور، جریان هوا در داخل برجهای خنک کن به صورت طبیعی بود.
در تصویر ذیل نمونه ای از اولین برج خنک کن (کولینگ تاور) مشاهده میگردد.
با پیشرفت تکنولوژی در اواخر دهه ۹۰ و ابتدای قرن ۲۰ ام و به خصوص اختراع موتور احتراق داخلی و برق برای مصارف صنعتی، روند توسعه و رشد کارخانجات تسریع گردید. در این زمان مورد استفاده برجهای خنک کن به خنک کاری نیروگاهها و خطوط تولید تغییر یافت.
بهرهگیری از موتورهای الکتریکی صنعتی و فن، موجب ابداع برجهای خنک کن با جریان هوای اجباری (مکانیکی) گردید که دارای راندمان بیشتری بودند و در عین حال فضای کمتری اشغال میکردند.
در اواسط قرن بیستم که صنعت ساختمان دچار تحولاتی عمده ای گشت و ساخت برجهای مسکونی در دنیا رواج یافت، برج خنک کن پکیج برای استفاده در سیستمهای تهویه مطبوع (گرمایشی و سرمایشی HVAC رواج پیدا کرد.
کولینگ تاورهای اولیه پکیج، از فن سانتروفیوژ بهره میبردند و بدنه آنها عمدتاً فلزی بود. با گذشت زمان و افزایش توانمندیهای در حوزه کامپوزیت، برجهای خنک کن فایبر گلاس به مرور وارد بازار شدند.
مزیت فایبر گلاس، مقاومت در برابر رسوب و و از بین رفتن معضل زنگ زدگی در بدنه برج خنککننده بود. همچنین قطعات کامپوزیت فایبر گلاس از استحکام نسبتاً بالایی نیز برخوردار بودند. مزایای این نوع برج خنککننده موجب گشت که استفاده از آن در واحدهای صنعتی نیز رواج یابد. با این وجود در شرایطی که دبی آب در گردش بالا بود، همچنان از برجهای خنک کن Field Erected یا مونتاژ در محل استفاده میشد.
اجزاء مهم برج خنک کنها عبارتند از:
۱– فن برج خنککننده
فنها نقش مهمی در خنکسازی دارند و از نوع یا میباشند.
فنهای مورد استفاده در برجهای خنککننده، از لحاظ فرم هندسی و نحوه تولید به صورت کلی به سه دسته اصلی تقسیم میشوند.
۱- فن ضربی برج خنککننده:
این فنها با قطر بین ۰٫۵ تا ۱٫۲ متر در حالت کلی از ورقه فولادی ساخته شده و توسط قالب پرس تولید میگردند.
این نوع فن کولینگ تاور در صورتیکه از تولیدکنندگان معتبر خریداری شود از لحاظ قیمت و کیفیت در بازه مناسبی قرار دارد. باید در نظر داشت با توجه به جنس فن و روش تولید، این نوع فن در قطر بیش از ۱ متر دچار لرزش خواهد شد و به همین دلیل دارای محدودیت ابعاد است.
۲- فن پروفیل ایر فویل کولینگ تاور:
همانگونه که از نامشان پیداست این فنها دارای پروفیل ایرفویل میباشند و در طول فن، فرم پروفیل و ابعاد هندسی آن ثابت است (به جز بخش انتهایی که در آن قسمتی از یال، بریده شدهاست). جنس این نوع فن برج خنک کن عمدتاً از پروفیل آلومینیوم است که با روش اکسترود و پولترود تولید میشود. دلیل استفاده از آلومینیوم در پره فن برج خنک کن، استحکام مناسب نسبت به وزن کم، دمپ کردن و مقاومت بالا در مقابل خوردگی است.
بازه ابعادی معمول فن آلومینیوم کولینگ تاور از قطر ۰٫۸ متر تا ۳ متر میباشد. این فنها دارای قیمت کمتری نسبت به فنهای کامپوزیتی (نوع سوم فن محوری) هستند لیکن معایب خاص خود را نیز دارند.
۳- فن پروفیل ایر فویل با فرم پروفیل متغیر (فن کامپوزیت برج خنک کن):
فن کامپوزیت فایبر گلاس گلاس کولینگ تاور که سابقه تولید آن از دو نوع قبلی کمتر است علاوه بر دارا بودن پروفیل ایرفویل، به دلیل چرخش پروفیل در شعاع فن و تغییر زاویه حمله، دبی یکنواخت تری نسبت به دو نوع قبلی دارد، و به همین دلیل سرعت خطی لبه این نوع فن تا ۶۰ قابل قبول میباشد.
از مهمترین مزایای فن فایبر گلاس پروفیل ایرفویل برج خنککننده، میتوان به مصرف انرژی و وزن کمتر آن نسبت به نمونههای دیگر، صدای تولیدی کمتر و میزان هوادهی بیشتر اشاره کرد